Государственные символы » Коммунальное государственное учреждение "Средняя школа № 26" акимата города Усть-Каменогорска
Шығыс Қазақстан облысының білім басқармасы
Өскемен қаласы бойынша білім бөлімінің
«№26 орта мектебі»
коммуналдық мемлекеттік мекемесі
қабылдау бөлімі:
+7 (7232) 21-94-89
Есепші:
+7 (7232) 28-04-59
Нашар көрушілер
нұсқасы

Государственные символы


         
        


Государственный Флаг Республики Казахстан / 

Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Туы

 

Флаг – это один из главных символов государства, олицетворяющий его суверенитет и идентичность. Термин «флаг» происходит от нидерландского слова «vlag».Флаг - это прикрепленное к древку или шнуру полотнище установленных размеров и цветов, обычно с изображением на нем герба или эмблемы. С древних времен флаг выполнял функции объединения народа страны и его идентификации с определенным государственным образованием.

Государственный флаг независимого Казахстана был официально принят в 1992 году. Его автором является художник Шакен Ниязбеков.

Государственный флаг Республики Казахстан представляет собой прямоугольное полотнище небесно-голубого цвета с изображением в центре солнца с лучами, под которым – парящий орел (беркут). У древка – вертикальная полоса с национальным орнаментом. Изображение солнца, его лучей, орла и национального орнамента – цвета золота. Соотношение ширины флага к его длине – 1: 2.

В традициях геральдики каждый цвет символизирует определенное понятие. Так, небесно-голубой цвет символизирует честность, верность и безупречность. Кроме того, небесно-голубой цвет имеет глубокое символическое значение в тюркской культуре. Древние тюрки всегда почитали небо своим богом-отцом, а их небесно-голубое знамя символизировало преданность отцу-прародителю. На государственном флаге Казахстана он символизирует чистое небо, мир и благополучие, а одноцветие фона – единство нашей страны.

Исходя из геральдических канонов, солнце символизирует богатство и изобилие, жизнь и энергию. Поэтому лучи солнца на флаге страны имеют форму зерна – символа достатка и благополучия. Изображение солнца в государственной атрибутике Казахстана подтверждает его приверженность общечеловеческим ценностям и свидетельствует о том, что новое молодое государство полно жизнеутверждающей энергии и открыто всем странам мира для партнерства и сотрудничества.

Образ орла (беркута) является одним из главных геральдических атрибутов, издавна применяемых в гербах и флагах многих народов. Этот образ обычно воспринимается как символ власти, прозорливости и великодушия. Парящий под солнцем беркут олицетворяет собой силу государства, его суверенитет и независимость, стремление к высоким целям и устойчивому будущему. Особое место занимает образ беркута в мировоззрении евразийских кочевников. Он ассоциируется у них с такими понятиями как свобода и верность, чувство достоинства и мужество, мощь и чистота помыслов. Стилизованный силуэт золотого беркута отражает стремление молодого суверенного государства к высотам мировой цивилизации.

Важным элементом государственного флага является расположенная у его древка вертикальная полоса с национальным орнаментом. Казахский орнамент – одна из форм специфического художественного восприятия мира в строгом соответствии с эстетическими вкусами народа. Представляющий собой гармонию различных форм и линий, он является выразительным средством раскрытия внутреннего мира народа. Национальный орнамент вдоль древка символизирует культуру и традиции народа Казахстана.




Ту – мемлекеттің егемендігі мен бірегейлігін білдіретін негізгі рәміздердің бірі. «Ту» термині нидерландтың «vlag» сөзінен шыққан. Ту – белгілі бір өлшемдер мен түстерге ие, әдетте елтаңба немесе эмблема бейнеленген, сабына немесе бауына бекітілген мата. Ежелгі заманнан бері ту ел халқын біріктіру және оны белгілі бір мемлекеттік құрылыммен сәйкестендіру қызметін атқарып келеді.
Тәуелсіз Қазақстанның Мемлекеттік туы 1992 жылы ресми түрде қабылданды. Оның авторы – суретші Шәкен Ниязбеков.
Қазақстан Республикасының Мемлекеттік туы – ортасында шұғылалы күн, оның астында қалықтап ұшқан қыран бүркіт бейнеленген, көгілдір түсті тікбұрышты мата. Тудың сабы жағында ұлттық өрнек салынған тік жолақ орналасқан. Күннің, оның сәулелерінің, бүркіттің және ұлттық өрнектің түсі – алтын түстес. Тудың ені мен ұзындығының арақатынасы – 1:2.
Геральдика дәстүрінде әрбір түс белгілі бір ұғымды білдіреді. Мәселен, көгілдір түс адалдықты, беріктікті және мінсіздікті символдайды. Сонымен қатар көгілдір түс түркі мәдениетінде терең мағыналық мәнге ие. Ежелгі түркілер көкті өздерінің тәңірі – әке деп қастерлеген, ал олардың көгілдір байрағы ата-бабаға деген адалдықты білдірген. Қазақстанның Мемлекеттік туында ол ашық аспанды, бейбітшілік пен берекені, ал түстің біркелкілігі еліміздің бірлігін бейнелейді.
Геральдикалық қағидаларға сәйкес, күн байлық пен молшылықтың, өмір мен қуаттың нышаны болып саналады. Сондықтан тудың бетіндегі күн сәулелері дән пішінінде бейнеленген – бұл тоқшылық пен әл-ауқаттың белгісі. Қазақстанның мемлекеттік рәміздеріндегі күн бейнесі оның жалпыадамзаттық құндылықтарға адалдығын дәлелдейді және жас тәуелсіз мемлекеттің өмірсүйгіш қуатқа толы екенін, әлемнің барлық елдерімен серіктестік пен ынтымақтастыққа ашық екенін көрсетеді.
Бүркіт (қыран) бейнесі – көптеген халықтардың елтаңбалары мен туларына ежелден қолданылып келе жатқан басты геральдикалық нышандардың бірі. Бұл бейне әдетте биліктің, қырағылықтың және кеңпейілділіктің символы ретінде қабылданады. Күн астында қалықтаған қыран бүркіт мемлекеттің қуатын, оның егемендігі мен тәуелсіздігін, биік мақсаттарға ұмтылысын және тұрақты болашағын білдіреді. Бүркіт бейнесі еуразиялық көшпелілердің дүниетанымында ерекше орын алады. Ол еркіндік пен адалдық, ар-намыс пен батылдық, күш-қуат пен ойдың тазалығы сияқты ұғымдармен астасады. Алтын түсті қыранның стильдендірілген сұлбасы жас егемен мемлекеттің әлемдік өркениет биіктеріне ұмтылысын көрсетеді.
Мемлекеттік тудың маңызды элементтерінің бірі – сабы жағында орналасқан ұлттық өрнегі бар тік жолақ. Қазақ ою-өрнегі – халықтың эстетикалық талғамына сай дүниені көркем қабылдаудың өзіндік бір түрі. Әртүрлі пішіндер мен сызықтардың үйлесімін білдіретін ол халықтың ішкі жан дүниесін ашудың көрнекі құралы болып табылады. Ту сабы бойымен орналасқан ұлттық өрнек Қазақстан халқының мәдениеті мен дәстүрлерін символдайды.

Государственный Герб Республики Казахстан /

Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Елтаңбасы

Герб – один из главных символов государства. Термин «герб» происходит от немецкого слова «erbe» (наследство) и означает наследственный отличительный знак – сочетание фигур и предметов, которым придается символическое значение.

История свидетельствует, что еще кочевники эпохи бронзы, проживавшие на территории современного Казахстана, идентифицировали себя с особым символом – тотемом, графическое выражение которого впоследствии получило наименование «тамга». Впервые данный термин начал употребляться в Тюркском каганате.

Герб суверенного Казахстана был официально принят в 1992 году. Его авторами являются известные архитекторы Жандарбек Малибеков и Шот-Аман Уалиханов.

Государственный герб Республики Казахстан имеет форму круга (колеса) – это символ жизни и вечности, который пользовался особым почетом среди кочевников Великой степи.

Центральным геральдическим элементом в государственном гербе является изображение шанырака (верхняя сводчатая часть юрты) на голубом фоне, от которого во все стороны в виде солнечных лучей расходятся уыки (опоры). Справа и слева от шанырака расположены изображения мифических крылатых коней. В верхней части находится объемная пятиконечная звезда, а в нижней части надпись «Қазақстан». Изображение звезды, шанырака, уыков, мифических коней, а также надписи «Қазақстан» – выполнены в цвете золота.

Шанырақ – это главная системообразующая часть юрты, по форме напоминающая небесный купол и являющаяся одним из ключевых элементов жизнеустройства в традиционной культуре евразийских кочевников. В Государственном гербе республики образ шанырака – это символ общего дома и единой Родины для всех народов, проживающих в стране. Стабильное развитие Казахстана зависит от благополучия каждого гражданина, как прочность и устойчивость шанырака зависит от надежности всех его уыков (опор).

Крылатые мифические кони – тулпары в государственном гербе являются ключевым геральдическим элементом. Образ коня с незапамятных времен олицетворяет такие понятия, как храбрость, верность и силу. Крылья символизируют многовековую мечту многонационального народа Казахстана о построении сильного и процветающего государства. Они свидетельствуют о чистых помыслах и стремлении к последовательному совершенствованию и созидательному развитию. Золотые крылья скакунов напоминают также золотые колосья и олицетворяют собой трудолюбие казахстанцев и материальное благополучие страны. 

В прошлые века рога активно использовались в культовых обрядах кочевников, а также в качестве навершия их боевых стягов. Изображения небесной благодати, земного плодородия и воинской удачи в виде рогов различных животных всегда занимали значимые места в символических композициях различных народов. Таким образом, крылатый конь с рогом изобилия является важным типологическим образом, который имеет глубокие семантические и исторические корни.

Еще одна деталь в государственном гербе республики – пятиконечная звезда. Данный символ используется человечеством с давних времен и олицетворяет постоянное стремление людей к свету истины, ко всему возвышенному и вечному. Изображение звезды в государственном гербе отражает желание казахстанцев созидать страну, открытую для сотрудничества и партнерства со всеми народами мира. Сердца и объятия жителей Казахстана открыты представителям всех пяти континентов.

Основным цветом, используемым в государственном гербе, является цвет золота, который служит символом богатства, справедливости и великодушия. Также присутствует цвет флага – небесно-голубой, который гармонирует с цветом золота и символизирует чистое небо, мир и благополучие. 




Елтаңба – мемлекеттің басты рәміздерінің бірі. «Елтаңба» термині неміс тіліндегі «erbe» (мұра) сөзінен шыққан және мұрагерлік айырым белгісін, яғни символдық мағына берілетін бейнелер мен заттардың үйлесімін білдіреді.
Тарих деректері қазіргі Қазақстан аумағында өмір сүрген қола дәуірінің көшпелілері өздерін ерекше белгі – тотем арқылы танығанын көрсетеді. Оның графикалық көрінісі кейіннен «таңба» деп атала бастады. Бұл термин алғаш рет Түрік қағанаты кезеңінде қолданысқа енген.
Егемен Қазақстанның Мемлекеттік елтаңбасы 1992 жылы ресми түрде қабылданды. Оның авторлары – белгілі сәулетшілер Жандарбек Мәлібеков пен Шот-Аман Уәлиханов.
Қазақстан Республикасының Мемлекеттік елтаңбасы шеңбер (дөңгелек) пішінінде бейнеленген. Бұл – өмір мен мәңгіліктің символы, ол Ұлы дала көшпелілері арасында ерекше құрметке ие болған.
Мемлекеттік елтаңбаның орталық геральдикалық элементі – көгілдір түсті фонда орналасқан шаңырақ бейнесі. Одан күн сәулесіндей жан-жаққа уықтар тарайды. Шаңырақтың оң және сол жағында қанатты мифтік тұлпарлар бейнеленген. Жоғарғы бөлігінде көлемді бесбұрышты жұлдыз, ал төменгі бөлігінде «Қазақстан» деген жазу орналасқан. Жұлдыздың, шаңырақтың, уықтардың, мифтік тұлпарлардың және «Қазақстан» жазуының барлығы алтын түспен орындалған.
Шаңырақ – киіз үйдің негізгі, құрылымды біріктіретін бөлігі. Ол пішіні жағынан аспан күмбезін еске салады және еуразиялық көшпелілердің дәстүрлі мәдениетіндегі өмір салтының маңызды элементтерінің бірі болып табылады. Республика Мемлекеттік елтаңбасындағы шаңырақ бейнесі – елімізде тұратын барлық халық үшін ортақ үй мен біртұтас Отанның символы. Қазақстанның тұрақты дамуы әрбір азаматтың әл-ауқатына байланысты болғаны сияқты, шаңырақтың беріктігі де оның барлық уықтарының мықтылығына тәуелді.
Қанатты мифтік тұлпарлар – Мемлекеттік елтаңбадағы негізгі геральдикалық бейнелердің бірі. Жылқы бейнесі ежелден батылдық, адалдық пен күш-қуаттың символы болып саналады. Қанаттар Қазақстанның көпұлтты халқының қуатты әрі гүлденген мемлекет құру жөніндегі ғасырлар бойғы арманын білдіреді. Олар ойдың тазалығын, үздіксіз жетілуге және жасампаз дамуға ұмтылысты көрсетеді. Тұлпарлардың алтын қанаттары алтын масақтарды еске салып, қазақстандықтардың еңбекқорлығын және елдің материалдық әл-ауқатын бейнелейді.
Өткен ғасырларда мүйіздер көшпелілердің діни ғұрыптарында кеңінен қолданылған, сондай-ақ жауынгерлік тулардың ұшар басы ретінде пайдаланылған. Аспанның құт-берекесі, жердің құнарлылығы мен жауынгерлік сәттілік бейнелері әртүрлі жануарлардың мүйізі түрінде көптеген халықтардың символдық композицияларында маңызды орын алған. Осылайша, молшылық мүйізі бар қанатты тұлпар терең мағыналық әрі тарихи тамыры бар маңызды типологиялық бейне болып табылады.
Мемлекеттік елтаңбадағы тағы бір маңызды элемент – бесбұрышты жұлдыз. Бұл белгі адамзатқа ерте заманнан белгілі және адамдардың ақиқат нұрына, биік әрі мәңгілік құндылықтарға ұмтылысын білдіреді. Елтаңбадағы жұлдыз бейнесі қазақстандықтардың әлемнің барлық халықтарымен ынтымақтастық пен серіктестікке ашық мемлекет құру ниетін көрсетеді. Қазақстан халқының жүрегі мен құшағы барлық бес құрлықтың өкілдеріне ашық.
Мемлекеттік елтаңбада қолданылған негізгі түс – алтын түс. Ол байлықтың, әділеттіліктің және кеңпейілділіктің символы болып табылады. Сонымен қатар тудағы көгілдір түс те пайдаланылған, ол алтын түспен үйлесіп, ашық аспанды, бейбітшілік пен берекені білдіреді.

Сөзін жазғандар: Жұмекен Нәжімеденов, Нұрсұлтан Назарбаев
Әнін жазған: Шәмші Қалдаяқов
 
Алтын күн аспаны,
Алтын дән даласы,
Ерліктің дастаны,
Еліме қарашы!
Ежелден ер деген,
Даңқымыз шықты ғой.
Намысын бермеген,
Қазағым мықты ғой!
 
Қайырмасы:
 
Менің елім, менің елім,
Гүлің болып егілемін,
Жырың болып төгілемін, елім!
Туған жерім менің - Қазақстаным!
 
Ұрпаққа жол ашқан,
Кең байтақ жерім бар.
Бірлігі жарасқан,
Тәуелсіз елім бар.
Қарсы алған уақытты,
Мәңгілік досындай,
Біздің ел бақытты,
Біздің ел осындай!
 
Қайырмасы:
 
Менің елім, менің елім,
Гүлің болып егілемін,
Жырың болып төгілемін, елім!
Туған жерім менің - Қазақстаным!

Государственный Гимн Республики Казахстан /

Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Гимні


Гимн – это один из главных символов государства. Сам термин «гимн» происходит от греческого слова «gimneo» и означает «торжественная песня». Гимн выступает в качестве важной звуковой символики, имеющей ключевое значение для эффективной социально-политической консолидации и этнокультурной идентификации граждан страны.

В истории независимого Казахстана государственный гимн страны утверждался дважды – в 1992 и в 2006 годах.

После обретения республикой государственного суверенитета в 1992 году был объявлен конкурс на музыку и текст гимна Казахстана. По итогам конкурса было принято решение сохранить музыкальную редакцию гимна Казахской ССР. Таким образом, авторами музыки первого казахстанского гимна стали Мукан Тулебаев, Евгений Брусиловский и Латиф Хамиди. В конкурсе на лучший текст также победил авторский коллектив, представленный известными поэтами: Музафаром Алимбаевым, Кадыром Мырзалиевым, Туманбаем Молдагалиевым и поэтессой Жадырой Дарибаевой.

В целях популяризации звуковой символики страны в 2006 году был принят новый государственный гимн. Его основой стала популярная в народе патриотическая песня «Менiң Қазақстаным». Она была написана в 1956 году Шамши Калдаяковым на стихи Жумекена Нажимеденова. Для придания песне высокого статуса государственного гимна и более торжественного звучания Президент Казахстана Нурсултан Назарбаев доработал первоначальный текст. Парламент Казахстана на совместном заседании палат 6 января 2006 года внес соответствующие поправки в Указ «О государственных символах» и утвердил новый государственный гимн страны.




Гимн – мемлекеттің басты рәміздерінің бірі. «Гимн» термині грек тіліндегі «gimneo» сөзінен шыққан және «мерекелік, салтанатты ән» деген мағынаны білдіреді. Гимн елдің азаматтарын әлеуметтік-саяси тұрғыда біріктіруде және этнокультурлық сәйкестілікті қалыптастыруда маңызды дыбыстық символ ретінде қызмет атқарады.
Тәуелсіз Қазақстан тарихында мемлекеттік гимн екі рет бекітілген – 1992 және 2006 жылдары.
1992 жылы республика мемлекеттік егемендікке қол жеткізгеннен кейін, Қазақстанның гимніне  арналған музыка мен мәтін бойынша конкурс жарияланды. Конкурс нәтижесінде Қазақстанның алғашқы гимнінің музыкалық редакциясын сақтау шешімі қабылданды. Осылайша, алғашқы Қазақстан гимнінің музыкасының авторлары болып Мұқан Төлебаев, Евгений Брусиловский және Латиф Хамиди танылды. Ал ең үздік мәтінге арналған конкурсқа белгілі ақындардан тұратын авторлық топ – Мұзафар Алимбаев, Қадыр Мырзалиев, Туманбай Молдағалиев және ақын Жадыра Дарибаева жеңімпаз атанды.
2006 жылы елдің дыбыстық рәмізін кеңінен насихаттау мақсатында жаңа мемлекеттік гимн қабылданды. Оның негізі – халық арасында кеңінен танымал патриоттық ән «Менің Қазақстаным». Бұл ән 1956 жылы Шәмші Қалдаяқовтың музыкасына Жұмекен Нәжімеденовтің сөзі бойынша жазылған. Әнге мемлекеттік гимн мәртебесін беру және салтанатты бейнесін күшейту үшін Қазақстан Президенті Нұрсұлтан Назарбаев бастапқы мәтінді толықтырды. 2006 жылы 6 қаңтарда Қазақстан Парламенті палаталарының бірлескен отырысында «Мемлекеттік рәміздер туралы» Жарлыққа тиісті түзетулер енгізіп, жаңа мемлекеттік гимнді бекітті.